احتمال بارداری در دوران شیردهی چند درصد است؟

تصور رایج اما اشتباهی وجود دارد که بارداری در دوران شیردهی غیرممکن است؛ با این حال، بسیاری از مادران با دیدن تست مثبت بهت زده می شوند. این دغدغه که آیا شیر دادن به نوزاد می تواند یک روش پیشگیری قطعی و بی دردسر باشد یا خیر، ذهن بسیاری از زنان شیرده را به خود مشغول کرده است. واقعیت این است که بدن هر زن پس از زایمان با سرعت متفاوتی بازسازی می شود و اتکای صرف به شیردهی بدون شناخت دقیق شرایط آن، ریسک بسیار بالایی دارد. اما به راستی احتمال بارداری ناخواسته در دوران شیردهی وجود دارد؟ بله!!!

احتمال بارداری در دوران شیردهی

شیردهی به دلیل ترشح هورمون پرولاکتین (هورمون تولید شیر)، فرآیند تخمک گذاری را در بدن مادر سرکوب می کند. این پدیده علمی، پایه و اساس روش طبیعی «آمنوره شیردهی» یا همان LAM است. بر اساس آمارهای معتبر بالینی، اگر سه شرط اصلی به صورت هم زمان برقرار باشد، کارایی این روش طبیعی تا ۹۸ درصد است و احتمال بارداری تنها ۲ درصد خواهد بود: اول اینکه از زایمان کمتر از ۶ ماه گذشته باشد، دوم اینکه مادر هنوز پریود نشده باشد و سوم اینکه شیردهی به صورت انحصاری، مستقیم از سینه و با فواصل کمتر از ۴ ساعت در روز و ۶ ساعت در شب انجام شود.

با این حال، به محض تغییر در هر یک از این فاکتورها، درصدها به سرعت تغییر می کنند که آمار دقیق آن در جدول زیر خلاصه شده است:

رابطه پریود نشدن در دوران شیردهی و احتمال بارداری

یکی از بزرگ ترین خطاهای محاسباتی مادران، گره زدن باروری به بازگشت قاعدگی است. موضوع مهمی که از نظر علمی ثابت شده این است که فرآیند تخمک گذاری همیشه دو هفته «قبل» از وقوع اولین پریود رخ می دهد. این بدان معناست که بدن شما ابتدا یک تخمک آزاد می کند و اگر در همان روزها رابطه جنسی بدون محافظت داشته باشید، لزوماً طعم پریود بعدی را نخواهید چشید و مستقیماً وارد چرخه بارداری بعدی می شوید. بنابراین، پریود نشدن در دوران شیردهی و احتمال بارداری ارتباط مستقیمی با هم ندارند و عدم قاعدگی هرگز ضمانتی برای بارور نبودن شما نیست.

تشخیص بارداری در زمان آمنوره (پریود نشدن) چالش برانگیز است، زیرا تغییرات هورمونی شیردهی تمایل دارند نشانه های اولیه حاملگی را پنهان کنند. با این حال، توجه به سیگنال های ظریف بدن می تواند به شما کمک کند. علائم بارداری در شیردهی بدون پریود معمولاً خود را با تغییر ناگهانی در رفتار نوزاد هنگام شیر خوردن (به دلیل تغییر طعم شیر)، حساس شدن شدید نوک سینه ها هنگام مکیدن، و احساس انقباضات خفیف در رحم شبیه به دردهای قاعدگی نشان می دهد.

مهم ترین علائم بارداری در شیردهی کدامند؟

وقتی بارداری جدید در بدن رخ می دهد، هورمون های استروژن و پروژسترون به سرعت افزایش می یابند و بر ترشح پرولاکتین تأثیر می گذارند. بر اساس تجربیات بالینی و گزارش های مکرر مادران، اصلی ترین علائم بارداری در شیردهی شامل موارد زیر است:

• کاهش ناگهانی و چشمگیر حجم شیر مادر که با مکیدن طولانی تر و بی قراری نوزاد همراه است.
• تغییر طعم شیر و شورتر شدن آن به دلیل تغییر در میزان سدیم شیر، که ممکن است منجر به پس زدن سینه توسط نوزاد شود.
• حساسیت بسیار شدید و دردناک شدن سینه ها که فراتر از حساسیت عادی روزهای اول شیردهی است.
• خستگی مفرط و متمایز از خستگی روزمره نوزاد داری که با استراحت معمولی برطرف نمی شود.
• حالت تهوع صبحگاهی یا ویار به غذاهای خاص که ممکن است به اشتباه ناشی از ضعف شیردهی تلقی شود.

جلوگیری از بارداری ناخواسته در دوران شیردهی

بسیاری از مادران به دلیل عدم آگاهی از بی پایه بودن شیردهی به عنوان سد مطلق باروری، دچار بارداری ناخواسته در دوران شیردهی می شوند. فرار از این وضعیت و جلوگیری از بارداری مجدد در دوران شیردهی، نیازمند اتخاذ یک روش پیشگیری مطمئن از هفته ششم پس از زایمان است. روش های هورمونی فقط پروژسترونی (مانند مینی پیل ها) هیچ تغییری در کیفیت و حجم شیر ایجاد نمی کنند و کاملاً ایمن هستند. همچنین استفاده از کاندوم یا آی یودی (IUD) از گزینه های غیرهورمونی بسیار عالی و بدون عارضه برای این دوران به شمار می روند.

اگر در دوران شیردهی باردار شویم چه کنیم؟

شنیدن خبر بارداری جدید در حالی که هنوز یک نوزاد وابسته به شیر دارید، می تواند استرس زا باشد. در پاسخ به این سوال که اگر در دوران شیردهی باردار شویم چه کنیم، باید مراحل زیر را به صورت منطقی و آرام دنبال کنید:

• در اولین قدم به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید تا سن دقیق بارداری و وضعیت سلامت عمومی شما ارزیابی شود.
• تغذیه خود را به شدت تقویت کنید؛ بدن شما اکنون باید هم زمان برای سه نفر (خودتان، نوزاد شیرخوار و جنین در حال رشد) انرژی، کلسیم، ویتامین و آهن تأمین کند.
• درباره ادامه شیردهی تصمیم گیری کنید؛ در یک بارداری کم خطر، شیردهی هم زمان تا اواخر بارداری آسیبی به جنین نمی زند، اما در صورت وجود سابقه سقط، خونریزی یا درد شدید، پزشک دستور قطع شیردهی را خواهد داد.

نتیجه گیری

احتمال بارداری در دوران شیردهی صفر نیست و بسته به میزان انحصاری بودن شیردهی و سن نوزاد، از ۲ تا بیش از ۳۰ درصد تغییر می کند. پریود نشدن هرگز به معنای عدم تخمک گذاری نیست؛ بنابراین برای حفظ سلامت خود و رعایت فاصله گذاری مناسب بین فرزندان، تکیه بر شیردهی را کنار بگذارید و حتماً از یک روش پیشگیری ایمن و مطمئن تحت نظر پزشک استفاده کنید.